السيد موسى الشبيري الزنجاني
1403
كتاب النكاح ( فارسى )
مقام احراز اتّصال بايد ميان مسائل اصولى و كثير الابتلاء از يك سو و مسائل تفريعى و نادر الابتلاء از سوى ديگر تفاوت گذارد و در مسائل نوع اول اگر هيچ گونه نقل خلافى از فقهاى متقدّم مثل صدوق ( ره ) و مفيد ( ره ) و شيخ ( ره ) و ديگران نشده باشد ، به آسانى مىتوان اتّصال فتوا را به زمان معصوم احراز نمود . زيرا از آنجا كه مسأله ، كثرت ابتلاء و شيوع دارد ، اگر فتواى مقبول ائمه با اين مخالف بود ، حتماً بيان مىگرديد ( لو كان لبان ) و عدم ردع يا حتى عدم ثبوت ردع دال بر تقرير معصوم و حجيت اجماع مىباشد . ولى در مسائل نوع دوم وضعيت به گونهاى ديگر است ، زيرا اين احتمال وجود دارد كه مسأله مستحدث باشد يا فتواى امام ( ع ) به ما نرسيده باشد و . . . بنابراين احراز اتصال اجماع به زمان معصوم در چنين مسائلى بسيار مشكل است و چنين اجماعى را نمىتوان حجت دانست . ج ) بررسى چگونگى استناد به انصراف براى اعتبار انزال در وطى : 1 ) مناقشه در تمسك به « انصراف » براى اعتبار انزال در وطى مرحوم مصنّف ( ره ) در مسأله مورد بحث ( مسألهء 7 ) درباهء اين كه در وطى ادخال بدون انزال كافى باشد ، اشكال فرموده و دليل آن را انصراف دانسته است : « لانصراف الخبر الى الوطء المتعارف و هو مع الانزال » استناد به انصراف در اين مسأله و فروع مشابه آن در فقه به دليل تعارف ، معمولًا از سوى فقها مورد مناقشه قرار گرفته و گفتهاند به طور كلى در مطلقات ، تعارف منشأ انصراف نيست و غالب متأخران اين اشكال را پذيرفتهاند . 2 ) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به مناقشهء مزبور اگر گفته شود كه مطلقات همواره از فرد نادر منصرف است ، در اين صورت اين اشكال پيش مىآيد كه همهء افراد و مصاديق موضوع فرد نادر شمرده مىشود مثلًا زيد ، عمرو ، بكر و . . . هر يك داراى مشخصات و خصوصيات ويژهء خود از قبيل قد ،